31 maart 2026
Hoe klimaatbewust onderwijs kinderen op school houdt tijdens een crisis
– Projectupdate Groene Scholen & Gemeenschappen in Ethiopië –
Noord-Ethiopië kampt sinds jaren met langdurige droogte, overstromingen en conflicten. Met steun van Edukans werken scholen in de regio Afar aan het project: ‘Groene scholen en gemeenschappen’, waarbij klimaateducatie wordt gecombineerd met praktische oplossingen. Schooltuinen zijn aangelegd, leraren zijn opgeleid om een groen curriculum te onderwijzen en ouders van leerlingen en de gemeenschap zijn hierin betrokken. Hiermee werd het aantal schooluitvallers minder, verbeterde het slagingspercentage en versterkte de lokale veerkracht. Edukans zorgt ervoor dat kinderen kunnen blijven leren en groeien, zelfs onder de meest uitdagende omstandigheden.
Droogte, uitvallers en onregelmatig leren
In Noord-Ethiopië hebben duizenden mensen te maken met de gevolgen van extreme droogte, overstromingen en geweld. Er is een ernstig tekort aan voedsel en water. Veel families zijn gedwongen te vluchten en verblijven in vluchtelingenkampen. Het extreme weer en de crisissituaties zorgen ervoor dat veel kinderen niet (meer) naar school gaan. Ze missen de stabiliteit en structuur die ze juist zo nodig hebben om te leren en te groeien. Meer dan 30% van de basisschoolleerlingen stopt met school tijdens periodes van extreme droogte. Kinderen helpen hun ouders op het veld of gaan opzoek naar water en eten. Als ze geen lessen krijgen, raken ze achter. Kinderarbeid neemt toe en de kans dat ze nooit meer naar school zullen gaan, groeit. Omdat leraren regelmatig worden ingezet om noodhulp te bieden, worden lessen vaak geannuleerd voor kinderen die wel naar school gaan.
Praktische klimaatlessen: Leraar Mohammed legt uit hoe je leerlingen weer terug naar school kan krijgen.
“Het onderwijs van de leerlingen kwam in het gedrang door de dagelijkse strijd om te overleven,” zegt leraar Mohammed. “Leraren zoals ik werden regelmatig uit het klaslokaal gehaald om te helpen. Bijvoorbeeld bij het uitdelen van voedselpakketten, soms wel 10 dagen per maand. Door deze constante onderbrekingen hadden we nauwelijks tijd om les te geven.” Het gebrek aan structuur veroorzaakte enorme problemen. Leerlingen waren steeds vaker afwezig van school of stopten helemaal. De kinderen die bleven, verloren hun enthousiasme voor leren. “Toen begonnen we dit project, met steun van Edukans. Ten eerste werd gestructureerde monitoring ingevoerd om ervoor te zorgen dat lessen altijd doorgingen, zelfs onder moeilijke omstandigheden. Dit stelde ons in staat ons weer volledig op het lesgeven te richten. Hiermee kwam de structuur weer terug voor de leerlingen.”
“Klimaatverandering is een wereldwijde crisis en ik wil deel uitmaken van de oplossing. De training van Edukans heeft me praktische vaardigheden gegeven om ons milieu te beschermen. Ik heb nu de vaardigheden om vervuiling te bestrijden en te helpen een duurzamere wereld te creëren.” – Leraar, Afar-regio
Van stoffige schoolpleinen tot groene tuinen
Edukans ondersteunt leraren zoals Mohammed om meer kindgericht en creatief te onderwijzen. Ook leren ze om met verschillende leertempo’s in de klas om te gaan. Er zijn speciale lessen om bewust met de de klimaatverandering in de omgeving om te gaan. Kennis van duurzaamheid is cruciaal in deze regio om verdere bodemuitputting te voorkomen. Leraar Mohammed legt uit: “Vroeger renden de kinderen op het schoolplein weg van de brandende zon, op zoek naar schaduw. Nu zorgen ze eerst dat de planten beschermd zijn.” In schooltuinen leren leerlingen over het telen van groenten en duurzame landbouw. Ze leren hoe ze compost maken, water besparen en groenten verbouwen. Leerling Bilal (12) vertelt trots: “We hebben het stoffige schoolplein omgetoverd tot een groene tuin, vol groenten en fruitbomen. Tijdens de pauze eten we nu uit onze eigen schooltuin!”
“Onze modeltuin is meer dan een klaslokaal; het is een trainingsplek voor toekomstige leraren. Door principes van groene ontwikkeling te combineren met praktijkervaring, zorgen we ervoor dat afgestudeerde leraren klaar zijn om milieubewustzijn op scholen in het hele land te bevorderen.” – Docent lerarenopleiding, Afar Region
De hele gemeenschap betrokken
De aanpak van Edukans gaat verder dan het verbeteren van de leer- en leefomgeving. Ouders zijn een cruciaal onderdeel van het proces en worden actief betrokken. Kinderen gaan vaker naar school wanneer hun ouders het belang ervan inzien en hen aanmoedigen om te gaan. Er wordt nauw samengewerkt met het ministerie van onderwijs, experts en toezichthouders om ervoor te zorgen dat de hele gemeenschap wil investeren in het succes van scholen. Er wordt ook gezorgd voor noodzakelijke materialen, zoals schriften en potloden.
Het resultaat: de grote voordelen van schoolvergroening
Leerlingen die voorheen zelden naar school gingen, zijn nu regelmatig in de klas te vinden en doen goed mee. Het uitvalpercentage is aanzienlijk gedaald. Meer dan 500 leerlingen namen direct deel aan klimaat- en tuinierprogramma’s; meer dan 5.000 profiteerden indirect van peer-to-peer leren. Leerlingen zijn overgestapt van theoretisch begrip naar praktische beheersing van bodembehandeling, zaadkwekerij en het onderhoud van water-irrigatie. Het afstudeerpercentage van deze leerlingen is gestegen van minder dan 50% naar meer dan 90%. Daarnaast zijn de scholen groener en duurzamer geworden. Kinderen hebben hernieuwde hoop en zijn gemotiveerd. “Ik wil iets doen om mijn gemeenschap te verbeteren,” zegt leerling Miheret (14), leerling van Arado School. “Op school leren we hoe we een verschil kunnen maken.”
Door het combineren van gestructureerde ondersteuning, lerarentraining en betrokkenheid van de gemeenschap, veranderde het project School Greening & community van Edukans een vicieuze cirkel van verstoord leren in een kans op groei. Zoals Mohammed’s school laat zien, kunnen onderwijs en duurzaamheid zelfs in extreem droge gebieden hand in hand gaan. Het project is inmiddels ingevoerd in vijf scholen en meer dan 80 huishoudens. We zien hoe geïntegreerde klimaateducatie onderwijs kan waarborgen, de voedselzekerheid kan verbeteren en de veerkracht van een school én de gemeenschap kan versterken.
“De transformatie in Aysaita is zichtbaar: groenmakingsinitiatieven zijn van klaslokalen naar huizen en naar eettafels verschoven. Als een belangenbehartigingscommissie laten we het Afar Regional Education Bureau zien dat dit model werkt. Wij zetten ons in voor het uitbreiden van klimaatbewust onderwijs in de regio.” – Docent en lid van de milieuclub, Afar Region
Sluit je aan bij onze missie voor een groene toekomst!
Meer informatie over het project
