“Lobbyen is mensenwerk” – Een gesprek over lobby, onderwijs en solidariteit
Lenneke Hoedemaker, Lobby & Advocacy Officer bij Edukans en coördinator van de Global Campaign for Education Nederland, neemt ons in dit interview mee in de wereld van lobby.
Ze begint gelijk met het uit de weg helpen van een misverstand. “Lobbyen klinkt soms groot en ingewikkeld, maar eigenlijk is het heel simpel,” vertelt Lenneke. “Het betekent dat je in gesprek gaat met politici en beleidsmakers om uit te leggen waarom een onderwerp belangrijk is. Je deelt kennis, cijfers en verhalen uit de praktijk, zodat zij goede keuzes kunnen maken. Het is dus niets geheimzinnigs. Het is het democratische proces in actie.”
Wat is de GCE en waarom bestaat ze?
Vanuit dat democratische proces werkt Edukans samen binnen GCE Nederland (GCE NL), de Nederlandse tak van de wereldwijde Global Campaign for Education. “In dit samenwerkingsverband bundelen Edukans, Wilde Ganzen, de Algemene Onderwijsbond, Liliane Fonds en Red een Kind hun krachten,” legt Lenneke uit.
“Samen zetten wij ons in voor één duidelijk doel: goed onderwijs voor ieder kind wereldwijd, en stevige politieke steun daarvoor in Nederland.”
Waarom lobbyen we voor onderwijs?
Het antwoord is eenvoudig én urgent. “Onderwijs is de basis van elke ontwikkeling. Zonder onderwijs geen eerlijke kansen, geen sterke samenlevingen en geen duurzame vooruitgang. Wij willen dat onderwijs weer hoog op de politieke agenda staat.”Daar hoort ook financiering bij. Nederland heeft zich internationaal verbonden aan de OESO-norm om 0,7% van het Bruto Nationaal Inkomen (BNI) aan ontwikkelingssamenwerking te besteden.“Helaas wordt die norm van 0,7% de laatste jaren niet gehaald. Wij vinden dat Nederland die afspraak moet nakomen, met speciale aandacht voor het belang van onderwijs binnen ontwikkelingssamenwerking. Juist omdat onderwijs een investering is in stabiliteit, gelijkheid en toekomstperspectief.”
De uitdagingen van lobbyen
Lobbyen vraagt om timing, helderheid en doorzettingsvermogen. Lenneke vertelt: “De uitdaging zit vaak in timing en scherpte: op het juiste moment de juiste personen spreken, met een duidelijke en begrijpelijke boodschap. Politieke agenda’s zijn vol en prioriteiten verschuiven snel. Daarom moeten we complexe vraagstukken terugbrengen tot de kern en uitleggen waarom onderwijs geen bijzaak is, maar noodzaak.”
Wat vind je het leukste aan je werk?
“De gesprekken vind ik het allerleukste aan mijn werk”, vertelt Lenneke enthousiast. “Het contact met ambtenaren, politici en partners in het veld. Het zoeken naar openingen, het moment waarop je merkt dat een boodschap landt. Lobbyen is uiteindelijk mensenwerk.”
Wat hebben we het afgelopen jaar gedaan?
2025 was een intensief lobbyjaar voor Edukans en de GCE. De verkiezingen vormden een belangrijke aanleiding om nog steviger in te zetten op onderwijs als onderdeel van het Nederlands ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Met position papers, campagnes en gesprekken met politici en beleidsmakers brachten we de boodschap dat het budget terug moet naar 0,7% van het BNI, en dat onderwijs daarbinnen het fundament vormt voor duurzame ontwikkeling.”
Met succes?
Het afgelopen jaar behaalden we een aantal opvallende successen. Lenneke vertelt vol trots: “Tien van de vijftien politieke partijen namen in hun partijprogramma op dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking weer gekoppeld moet worden aan de 0,7%-norm. Acht partijen noemden daarbij expliciet onderwijs als prioriteit. Een enorme mijlpaal!”In het nieuwe coalitieakkoord kreeg onderwijs zelfs een prominente plek, naast jongeren, vrouwenrechten, mondiale gezondheid en voedselzekerheid. “Voorgenomen bezuinigingen zijn deels teruggedraaid en er komt jaarlijks €257 miljoen extra beschikbaar voor onder meer onderwijs en jongeren in het Mondiale Zuiden. We zijn er nog niet, maar dit is een belangrijke stap.”
Edukans samen met GPE op bezoek bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Waar ben je het meest trots op?
Terugkijkend is Lenneke vooral trots op één ontwikkeling: “Dat ontwikkelingssamenwerking weer nadrukkelijker als waarde op zichzelf wordt gezien. De taal verschuift voorzichtig van ‘alleen als het in direct Nederlands belang is’ naar meer nadruk op solidariteit met de rest van de wereld. Dat is een belangrijke mentale verschuiving.”
Hoe kunnen lezers van dit artikel bijdragen aan de lobby voor onderwijs?
“Het publiek kan een enorme drijvende kracht zijn achter verandering. En het enige wat je hoeft te doen is je stem laten horen,” benadrukt Lenneke. “Blijf het belang van onderwijs benoemen in gesprekken, op sociale media of richting volksvertegenwoordigers. Steun campagnes. Deel informatie. Blijf betrokken. Herinner politici eraan dat investeren in onderwijs wereldwijd niet alleen verstandig is, maar ook rechtvaardig.” Lenneke sluit af met een belangrijke reminder:
“Lobbyen doen we niet alleen in Den Haag. Uiteindelijk begint verandering bij mensen die uitspreken dat onderwijs wereldwijd prioriteit moet zijn.”
Lenneke namens GCE Nederland en Edukans op bezoek bij Jurriaan Middelhoff, Ambassadeur Jongeren, Onderwijs en Werkgelegenheid op het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
